Praktyczne porady, jak poprawić sen dziecka

Sen człowieka to skomplikowana sprawa. Wpływa na niego wiele czynników. Zależy od zdrowia, otoczenia, nastroju i mnóstwa innych kwestii. Dzieci mają tak samo. Ale one nie potrafią same eliminować czynników, które pogarszają jakość ich odpoczynku. Pomóc mogą jedynie dorośli. Zatem jak poprawić sen dziecka? Czasami potrzeba naprawdę niewiele! W tym artykule znajdziesz przydatne i praktyczne wskazówki specjalistów, które pomogą Ci poprawić jakość snu Twojego dziecka.

Zacznij od zdrowia

Zwróć uwagę na stan zdrowia Twojego malucha. Choć większość zaburzeń snu u dzieci ma podłoże behawioralne, poszukiwanie rozwiązania problemów ze snem zawsze należy rozpocząć od wykluczenia kwestii zdrowotnych. A te często mają wpływ na ilość oraz jakość snu dziecka. 

Problematyczne przeziębienia i stany zapalne 

Rozpocznij od wykluczenia przeziębień i stanów zapalnych. To powszechne i zwykle dość łatwe do wyeliminowania dolegliwości, które negatywnie wpływają na odpoczynek. Katar, kaszel, gorączka czy ból nie są sprzymierzeńcami zdrowego snu dziecka. Dorosłego zresztą też. To właśnie chwilowa choroba może być przyczyną zaburzeń snu, więc zadbaj o kontakt z lekarzem i odpowiednie leczenie, a następnie odczekaj kilka dni. Niekiedy zamiast głowić się jak poprawić sen dziecka wystarczy uzbroić się w odrobinę cierpliwości. 

Alergia wpływa na sen dziecka  

Na ilość i jakość snu dziecka mogą wpływać również alergie, zarówno te wziewne, jak i pokarmowe. Jedną z najczęściej występujących alergii pokarmowych wśród dzieci jest uczulenie na białka mleka krowiego1. Do jego objawów zaliczają się: rozdrażnienie, niechęć do jedzenia, biegunka czy oddawanie miękkiego stolca z wysiłkiem. Oprócz symptomów ze strony układu pokarmowego możesz też zaobserwować zmiany skórne, czyli rumień i świąd2

Alergia na białka mleka krowiego jest często bolesna, więc wpływa na sen dziecka. Dolegliwości sprawiają, że maluch budzi się dużo częściej. Oprócz tego zmniejsz się łączny czas snu w ciągu doby – badania wykazały spadek nawet do 5,5 godziny na dobę3. Jeśli podejrzewasz alergię na białka mleka krowiego u swojego dziecka, skonsultuj się z lekarzem pediatrą. Pomocna może być zmiana czasu karmienia na tuż po przebudzeniu – zamiast przed zaśnięciem, odbijanie (lecz nie na siłę) i nie odkładanie dziecka na płasko bezpośrednio po jedzeniu. 

Bezdech senny to poważny problem

Negatywny wpływ na sen malucha ma też zespół obturacyjnego bezdechu sennego. To najpowszechniejsze zaburzenie oddechowe wśród dzieci. Najczęściej dotyczy maluchów między 3. a 6. rokiem życia. Twoją uwagę powinny zwrócić: niespokojny sen (kręcenie się), chrapanie, wygięcie głowy do tyłu czy nocne poty4. Ponadto dziecko może budzić się częściej w nocy i być bardziej senne w ciągu dnia z powodu słabej jakości nocnego odpoczynku. Jak poprawić sen dziecka z takimi dolegliwościami? Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości i podejrzewasz bezdech senny u swojego malucha, koniecznie skonsultuj się z lekarzem, by podjąć dalszą diagnostykę.

Refluks – fizjologia czy choroba?

Choroba refluksowa to kolejna dolegliwość, która nie jest obojętna dla snu dziecka. Warto jednak zaznaczyć, że refluks żołądkowo-przełykowy jest reakcją naturalną, fizjologiczną. Czym innym jest zaś stwierdzona choroba refluksowa. Ulewanie u maluszka osiąga swój szczyt około 4. miesiąca życia, a powinno skończyć się około 12. miesiąca. Refluks również może przyczynić się do nocnych pobudek i skrócenia drzemek. Dlatego tak ważne jest, by maluch się nie przejadał szczególnie przed snem i miał odpowiednie warunki do odpoczynku. Jeżeli dziecko ulewa bez wyraźnego dyskomfortu i prawidłowo przybiera na wadze, nie ma powodu do obaw5. Jeśli jednak coś Cię niepokoi, warto skorzystać z porady lekarza pediatry.

Leki – one również mogą wpływać na sen dziecka

Jeżeli Twoje dziecko nie choruje na żadną przewlekłą chorobę, ale ma stan zapalny albo dolega mu przeziębienie, to zwróć uwagę na działania niepożądane umieszczone na ulotce podawanych mu leków bądź suplementów. Niektóre z nich mogą mieć negatywny wpływ na sen maluszka.

Zadbaj o odpowiednie warunki snu

Jeśli zastanawiasz się, jak poprawić sen dziecka, warto przyjrzeć się również otoczeniu malucha. Stworzenie bezpiecznego i optymalnego środowiska z pewnością będzie miało pozytywny wpływ na odpoczynek Twojej pociechy. Nawet niewielkie zmiany w dziecięcym pokoju mogą znacznie poprawić sen dziecka.

Sypialnia – ciemniej znaczy lepiej

Zacznijmy od całej sypialni. Powinno w niej być około 18-20 stopni Celsjusza – to optymalna temperatura dla snu dziecka, która pomaga małym noskom swobodnie oddychać. Ważne jest też zaciemnienie pokoju. Światło z zewnątrz często zakłóca sen, szczególnie w lecie, kiedy bardzo wcześnie rano robi się jasno, a zmrok zapada późnym wieczorem. Ja sama ilekroć chcę się zdrzemnąć w ciągu dnia lub mam szansę pospać rano trochę dłużej, muszę się upewnić, że wszystkie zasłony są zasunięte. W przeciwnym razie budzą mnie już pierwsze promienie. Dla niemowląt światło jest dodatkowym bodźcem, który utrudnia im spokojny sen. Dlatego jest bardzo ważne, by pokój dziecięcy był tak ciemny, jak to tylko możliwe. Może już takie proste rozwiązanie będzie dla Ciebie odpowiedzią na pytanie, jak poprawić sen dziecka?

Łóżeczko jest ważne!

Na jakość snu dziecka może wpływać też samo łóżeczko6. Przede wszystkim upewnij się, że materac jest twardy i płaski. Użyj dobrze przylegającego prześcieradła, najlepiej takiego z gumką. Postaraj się też, by było dobrze naciągnięte, a na jego powierzchni nie pozostały żadne zmarszczki. W łóżeczku Twojego maleństwa nie powinno być też zabawek, pluszaków czy poduszek. Unikaj również używania luźnych okryć. Istnieje wiele świetnych pieluszek i śpiworów, które zapewnią Twojemu dziecku ciepło i bezpieczeństwo. I wreszcie, aby zapobiec nagłej śmierci łóżeczkowej (SIDS)7 pamiętaj, by położyć dziecko na plecach do snu.

Zamów DARMOWĄ konsultację!​

Zwróć uwagę na sen dziecka w ciągu dnia

Sen dziecka w nocy mogą poprawić również drzemki. Ich ilość i jakość są istotne i wpływają na nocny odpoczynek malucha. Mniej więcej przez pierwsze cztery miesiące życia dziecka kształtuje się jego rytm dobowy. To oznacza, że do tego czasu maluch nie jest w stanie odróżnić dnia od nocy oraz tego co te pory za sobą niosą. Pamiętaj zatem, że maluszek powinien mieć regularne drzemki, dostosowane do jego potrzeb. Musisz mieć jednak na uwadze, że wprowadzenie sztywnego planu dnia jest niemożliwe w pierwszych miesiącach życia dziecka, a nawet szkodliwe. 

Ile powinno spać Twoje dziecko?

Drzemki powinny odbywać się o względnie stałych porach i najlepiej w odpowiednio przygotowanych do tego warunkach. Jeśli zastanawiasz się, ile dziecko powinno spać w ciągu dnia, już wyjaśniamy. Liczba drzemek, czas ich trwania, a także okres aktywności pomiędzy nimi różnią się od wieku dziecka. I tak maluszki do 4 miesiąca życia mają od 4 do 6 drzemek w ciągu dnia, w 5. i 6. miesiącu od 3 do 4 drzemek, od 6. do 8. miesiąca – od 2 do 3, od 9. miesiąca – 2. Przejście na jedną drzemkę powinno zazwyczaj wypadać między 15. a 18. miesiącem życia. Z drzemek rezygnujemy w okolicy trzecich urodzin. 

Odpowiednie przerwy między drzemkami

Kiedy zastanawiasz się jak poprawić sen dziecka, obserwuj jego zachowanie i występowanie oznak senności. Jeśli jednak nie uda Ci się ich dostrzec bądź nie masz pewności, czy to odpowiednia pora na drzemkę, zwróć uwagę na czas aktywności pomiędzy nimi. Do 3. miesiąca życia wynosi on około godziny, do 6. miesiąca około dwóch, do 10. miesiąca około trzech, zaś do 18. miesiąca przerwa między drzemkami powinna liczyć około czterech godzin, a kiedy dziecko ma od 2 do 3 lat – pięć godzin.

Poranna rutyna – dlaczego jest tak ważna?

Zauważyłyśmy, że rodzice koncentrują się głównie na rutynie przed snem i często zapominają o znaczeniu porannych rytuałów. Poranki są równie ważne jak wieczory. Sygnalizują pobudkę – zakończenie snu i rozpoczęcie czasu zabawy. 

Stwórz własny poranek

Stwórzcie więc swój własny poranny rytuał. Pamiętaj, że chcemy zasygnalizować Twojemu dziecku, że dzień się rozpoczął i czas się obudzić. Dlatego poranna rutyna powinna być bardziej wypełniona energią niż relaksujące zwyczaje przed snem. Chcesz zacząć dzień z przytupem? Przywitaj swoje dziecko uśmiechem i radosnym głosem: „Dzieeeeeeeń dobry słoneczko!” :). Możesz odsłonić zasłony, aby wyraźnie rozjaśnić pokój. Jeśli wieczorem, przed snem słuchacie muzyki i Twoje dziecko dobrze na nią reaguje, możesz także stworzyć poranną listę odtwarzania. Wszystko to pomoże maluchowi zrozumieć, że noc się skończyła, a przy okazji może poprawić jakość i ilość snu dziecka.

Kluczowe wieczorne rytuały

Omówiliśmy już poranny rytuał, zatem przejdźmy do spokojnych przygotowań do regenerującego, długiego snu, czyli wieczornej rutyny. Często rodzice pytają nas, jak długi powinien być rytuał przed snem. Nasza odpowiedź brzmi dowolny, dostosowany do potrzeb maluszka. Jeśli Twoje dziecko jest zadowolone i uwielbia długą kąpiel i relaksujący masaż, rutyna może trwać nawet 45-60 minut. Ale jeśli maluch jest zmęczony lub nie jest wielkim fanem „mamusiowego SPA”, to może być krótsza wystarczy 20-30 minut. Podążaj za swoim dzieckiem. Wieczorne zwyczaje mają być relaksującym czasem, który jednocześnie zacieśni Wasze więzi i pogłębi relację.

Czas się odprężyć!

Jak więc powinna wyglądać rutyna przed snem, aby poprawić sen dziecka? Możesz zacząć od przyjemnej, relaksującej kąpieli. Ciepła woda rozluźnia mięśnie i ciało. Pomaga również w produkcji melatoniny. Niektóre dzieci mogą być bardzo podekscytowane podczas pobytu w wodzie. Od tego momentu lepiej unikać powrotu do salonu. Idź prosto do pokoju dziecięcego, załóż piżamę i zrób krótki, odprężający masaż, jednocześnie powstrzymując się od zazdrości, że to nie Ty jesteś masowana 😉

Pogłębiaj relację

Karmienie piersią przed snem to nie tylko pokarm. To również czas wyciszenia i czułości z rodzicem. To świetny moment, aby zacieśnić Wasze więzi i spędzić trochę czasu w spokoju. Wiele mam karmi piersią w pierwszym roku życia, więc dziecko ma mnóstwo wyjątkowych chwil tylko z jednym rodzicem. Wieczorami tata często przechodzi na drugi plan. Dlatego polecamy do rytuału dodać bajkę na dobranoc. W czasie lektury tata może spędzać czas i przytulać się z maluszkiem, mama ma 10-minutową przerwę, a dziecko istotny czas i głęboką relację z obojgiem rodziców. Potrójne zwycięstwo. Wszystkie te przytulasy i pocałunki sprawią, że Twoje dziecko poczuje się bezpiecznie i kochane. Zanim wyjdziesz z pokoju pamiętaj jeszcze, by powiedzieć dobranoc”. A teraz ciii…

Skontaktuj się ze specjalistą. On wie, jak poprawić sen Twojego dziecka

Jeśli Twoje dziecko jest zdrowe i po wprowadzeniu w życie wszystkich powyższych porad maluch nadal ma problemy ze snem, polecamy kontakt z konsultantem snu. Taka osoba pomoże poprawić sen Twojego dziecka. Prawdopodobnie Twój maluch jest przemęczony, więc przywrócenie jego rytmu dnia i uzupełnienie niedoborów snu może wymagać wsparcia specjalisty. Odradzamy jednak konsultacje z osobami, które gwarantują szybki efekt. Stosowane przez nich rozwiązania mogą być zbyt gwałtowne. Metoda wypłakiwania się jest szybka, ale niesie za sobą wiele negatywnych skutków dla dziecka, a niejednokrotnie traumę również dla rodzica. 

Jakiego konsultanta snu dzieci wybrać?

W Polsce pojawia się coraz więcej osób zajmujących się problemami ze snem dzieci. Warto jednak zwrócić uwagę, jaką metodę stosują, ile trwa nauka snu, skąd czerpią swoją wiedzę i czy posiadają certyfikat, który może ją potwierdzić. Sprawdź, czy nie są to osoby bez specjalistycznych szkoleń, których wiedza bazuje wyłącznie na ich własnym doświadczeniu rodzicielskim lub informacjach wyciągniętych wyłącznie z książek. Doświadczenie, które zdobywamy w trakcie naszego życia jest niezaprzeczalnie czymś bezcennym, ale czy technika stosowana wobec własnych dzieci będzie również skuteczna względem innych? 

Zwróć uwagę na certyfikat i metodę

Jeżeli na stronie internetowej konsultanta znajdziesz certyfikat, to warto sprawdzić kto i na jakich zasadach go przyznaje i co składało się na kurs, który ukończył. Cena pomocy konsultanta z uznanym dyplomem może być niewiele droższa. Kolejnym kryterium jest czas trwania udzielanego wsparcia. W większości trwa ono około 3 tygodnie. To najczęściej proponowany okres i zwykle optymalny czas potrzebny na naukę snu. Jednak to, że z reguły wystarcza nie oznacza, że u Twojego malucha również się sprawdzi. Jeśli Twoje dziecko ma duże problemy ze snem, być może potrzebujecie dłuższego wsparcia, które wyeliminuje niepotrzebne napięcia. Szybsze metody siłą rzeczy muszą być bardziej bezkompromisowe. Od tych wolniejszych możemy spodziewać się natomiast dużo delikatniejszego podejścia, zarówno do maluszka, jak i do rodzica. W naszej ofercie znajdziesz pakiet, w ramach którego otrzymacie codzienne wsparcie nawet przez 8 tygodni.

Śpijcie dobrze!

Dorota & Ola

Przeczytaj Więcej

child-nap